Di cîhana teknolojiyê de nakokiyeke balkêş heye. Li aliyekî pargîdaniyên mezin hene ku bi budçeyên pir mezin dixebitin û îdîa dikin ku teknolojiyên şoreşger tenê bi çavkaniyên mezin têne hilberandin. Li aliyê din, tîmên endezyariyê yên piçûk û dilsoz hene ku gelek caran îsbat dikin ku ew dikarin bi beşeke pir piçûk ji van budçeyan çareseriyên bi heman rengî an jî kalîteyeke çêtir hilberînin. Ev rewşa ku timûtim dubare dibe, delîlek eşkere ye ku divê hevsengiya di navbera jêhatîbûna endezyariya rastîn û çavkaniyên darayî de were pirsîn.
Dêwên teknolojiyê, dema ku wekî ku li gorî rêzikan dilîzin xuya dikin, di revîna ji vekolînên cidî û derbaskirina qaîdeyan de bûne pispor. Em vê yekê bi taybetî di destwerdana pargîdaniyên Amerîkî li saziyên birêkûpêk ên xwe de dibînin, ku ev pargîdan bi gelemperî tirsa ku Chinaîn dikare di warê teknolojîk de ji wan derbas bibe wekî hincetek ji bo vekolînên sisttir bikar tînin. Em nikarin bi rastî zanibin ka li pişt deriyên girtî çi diqewime, lê bê guman di vê xebatê de tiştek gumanbar heye. Ji ber vê yekê divê em pêşvebirên rastîn bibînin ku algorîtmayan pêşdixin ne ji ber ku ew bi lîstikên siyasî û darayî yên mezin ve girêdayî ne, lê ji ber ku ew ji karê xwe hez dikin.
Mixabin, pîşesaziya IT bi gelemperî dibe navenda baldariya her cûre mirovên ku "bikêr xuya dikin lê zirarê didin". Nexwe, di hawîrdorek wusa de, em çawa dikarin bêyî windakirina dem û çavkaniyan dilxwazên bernamekirinê yên rastîn nas bikin?
Bi rastî, ji bo têgihiştina vê yekê, pirsek pir hêsan dikare were pirsîn:
"Ji bilî projeyên kar an dibistanê, gelo tu projeyeke bernamekirinê an otomasyonê heye ku te di qada berjewendiya xwe de pêşxistiye tevî ku tu ne mecbûr bûyî?"
Ger hûn li dilsoziyek bêtir digerin, hûn dikarin vê pirsê jî bipirsin:
"Ma qet çêbûye ku hûn di nîvê şevê de dema ku hûn nikarin razên rabin û biçin ber komputera xwe da ku bernameyan binivîsin?"
Bersivên van her du pirsên kurt alîkariya me dikin ku em fêhm bikin ka kesê li pêşberî me bi rastî bi vê pîşeyê re dilsoz e, an tenê li pey xewnên mûçeyên bilind e.
Ji bo kesek xwedî ruhê pêşvebir, bernamekirin ne tenê peywirek e ku bi demjimêrên xebatê ve girêdayî ye, ew hewaseke rastîn e. Tewra êdî bûye berpirsiyariyek civakî jî. Bernameçêker hez dikin ku sedemên bingehîn ên pirsgirêkan lêkolîn bikin û dikarin fam bikin ku sazkirinek ji çareseriyên amade dibe ku pirsgirêka bingehîn çareser neke. Gava ku hewce be ew tercîh dikin ku ji sifirê ve pêşve bibin û ji zindîkirina projeyên xwe kêfxweş dibin. Dilsozî zû wan ji kesên din ên ku ji bo mûçeyên bilind têne pîşesaziyê cuda dike. Gelek kes dikarin tenê bi jiberkirina algorîtmayan hevpeyvînên dijwar ên Geliyê Sîlîkon (Silicon Valley) derbas bikin, lê dema ku dor tê ser hilberîna nirxek rastîn ew bi rengekî belengaz bi ser nakevin. Ji ber ku bernamekirina algorîtmayê ji jiberkirina formulan pir zêdetir hewce dike...
Di serdemek ku dêwên teknolojiyê bêkêrhatiyên xwe li pişt budçeyên mezin û lîstikên birêkûpêk vedişêrin, dîtina pêşvebirên rastîn êdî ne tenê pirsgirêkek Çavkaniyên Mirovan (HR) e, lê ji bo zindîbûnê pêwîstiyek e. Em hewceyî mirovên wisa ne ku qîmetê didin bername, otomasyon û pirsgirêkên cîhana rastîn ên ku çareser dikin. Heke hûn vê daxwazê hîs nakin, belkî dem hatiye ku hûn vekişin û termînalê ji wan kesên ku bi rastî aydê wê ne re bihêlin û rêyek cûda bibînin.
Hin ramanên ji Serdar.